Tôi thường xuyên bị đau bao tử, tôi có thể làm những chỉ tiêu kiểm tra nào để xác định nguyên nhân gây đau bao tử?

Người Việt chúng ta dùng chữ đau bao tử để diễn tả tình trạng đau bụng (dyspepsia) khi bao tử bị kích thích bởi quá nhiều chất acid. Danh từ y khoa gọi là “peptic ulcer disease”. Thật ra, chữ peptic ulcer disease có một nghĩa rộng lớn hơn; diễn tả trạng thái khi bất cứ phần nào trong hệ thống tiêu hóa, chẳng hạn như thực quản, bao tử, ruột non v.v. bị loét lở. Vì thế để nói một cách chính xác, nếu bao tử bị loét, ta bị đau bao tử.

Những nguyên nhân chính đưa đến đau bao tử:

Bao tử và ruột non được bảo vệ bởi một cơ chế cực kỳ tinh vi. Cơ chế này chịu ảnh hưởng của nhiều dữ kiện khác nhau. Để tránh sự tàn phá mãnh liệt của các chất acid và hóa học do chính mình bài tiết, bao tử và ruột non tạo ra một màng nhầy đặc biệt. Tuy nhiên, nếu bao tử bào chế quá nhiều chất acid hoặc/và quá nhiều chất Pepsin, cũng như nếu màng nhầy che chở bao tử quá “mỏng”, lớp da non của bao tử và ruột non có thể bị ăn mòn đưa đến viêm và loét gây đau:

Hai nguyên nhân chính đưa đến đau bao tử là:

  • Vi trùng xoắn Helicobacter Pylori, một loại vi trùng có khả năng sinh sôi nẩy nở trong một môi trường có nồng độ acid rất cao như trong bao tử và có khả năng gây viêm loét cũng như ung thư bao tử.
  • Các loại thuốc chống đau nhức như Advil, Ibuprofen, Indocin v.v.
  • Những nguyên nhân khác như lo lắng sợ sệt, bị nhiều “stress”, ăn uống không đúng giờ giấc, hoặc ăn quá cay, quá chua, quá mặn v.v. thường chỉ đóng một vài trò phụ.

Thông thường trong các trường hợp nguyên nhân ăn uống hoặc dùng thuốc thì chỉ có thể cố gắng thay đổi hành vi và chuyển các nhóm thuốc khác phù hợp hơn. Bên cạnh đó có thể dùng một số thuốc ngăn ngừa tiết axit và pepsin ở bao tử

Tuy nhiên, với nguyên nhân do nhiễm vi khuẩn Helicobacter Pylori, cần phải tiến hành điều trị ngay để tránh các nguy cơ tiềm ẩn về sau.

Để phát hiện nhiễm Helicobacter Pylori có thể dùng xét nghiệm máu để phát hiện

  • HP IgM: kháng thể sớm kháng Helicobacter Pylori cho thấy tình trạng mới hoặc đang nhiễm vi khuẩn này
  • HP IgG: kháng thể muộn kháng Helicobacter Pylori cho thấy đang nhiễm hoặc đã từng nhiễm vi khuẩn này.
  • Test C13: Sau quá trình điều trị bệnh nhân cần phải làm thêm xét nghiệm này để xem có còn sự hiện hiện của Helicobacter Pylori trong bao tử hay không do kháng thể HP IgG có thể tồn tại nhiều tháng sau quá trình chữa bệnh.

Bên cạnh đó, bệnh nhân có thể làm thêm các chẩn đoán hình ảnh X-ray hoặc nội soi dạ dày nếu nghi ngờ có ung thư dạ dày.

ThS. Lê Chí Thanh